Kolja – Arthur Japin

Een heel mooi, waargebeurd verhaal, over de jarenlange relatie tussen de broers Tsjaikovski en de dove jongen. Door het boek heen staan de dagboeknotities van Modest over de vorderingen van de jongen die hij lesgaf. Heel boeiend om erbij stil te staan hoe een doofstom geboren kind langzaamaan de tot dat moment ongebruikte spieren leert gebruiken en uiteindelijk kan spreken. Het ontbreken van het gehoor wordt bij Kolja ook gecompenseerd door andere vaardigheden, zoals het lijfelijk ervaren van muziek, en dat wat niet uitgesproken wordt desondanks kunnen doorgronden.

Stierf Tsjaikovski aan cholera, of was hij slachtoffer van een complot?  Wat was de rol van het geheimzinnige studiegenootschap met hun erecode? Waarmee werd hij gechanteerd en waarom greep de tsaar niet in?

Kolja

Kolja is acht jaar oud en doofstom als de gebroeders Modest en Pjotr Iljitsj Tsjaikovski zich over hem ontfermen. Vele jaren reizen ze met de jongen door Europa, ze leren hem feilloos spreken en liplezen, en daarmee bevrijden ze hem uit zijn isolement.Wanneer de beroemde componist Pjotr onverwacht overlijdt, twijfelt de inmiddels 25-jarige Kolja direct aan de officiële doodsoorzaak, cholera. De ware toedracht wordt angstvallig verzwegen, maar stilte kent voor een dove als Kolja geen geheimen. Hij heeft drie dagen – tot de staatsbegrafenis – om de waarheid te achterhalen. Maar terwijl Sint-Petersburg gonst van de geruchten, rijst de vraag of hij de Tsjaikovski’s, die hem leerden spreken, niet beter dient door nu te zwijgen.

De drie dagen in voor Kolja een voortdurend gevecht met de hardnekkig volgehouden onwaarheden, onduidelijkheden en leugens. Op zijn wanhopige vraag wát de waarheid nou is, krijgt hij een antwoord, dat even helder als nietszeggend is: ‘Alleen de woorden tellen en wie ze het slimst gebruikt.’

En als het gaat over homoseksualiteit: er is in Rusland helaas niets nieuws onder de zon. Pikant detail is wel dat de weerstand tegen homo’s in Rusland pas flink aangewakkerd is geweest door tsaar Peter de Grote, nadat die een paar jaar in Zaandam had gewoond…

De relatie tussen de Tsjaikovski’s en Kolja bereikt in de latere jaren een dieptepunt, veroorzaakt door het vermogen dat de jonge man door erfenis plotseling bezit, en door zijn onverwachte terugkeer naar de voorheen altijd zo kille schoot van zijn eigen familie. Heel mooi beschreven is de wanhoop van Kolja, helaas als het al te laat is, nadat hij de broers pardoes zijn huis heeft uitgezet; de frustratie en het onbegrip van Modest en Iljitsj door dit gedrag; en ook de eenzaamheid van alledrie, het elkaar niet meer kunnen bereiken.
Tussen de regels door – steeds uit de tweede hand, via verslagen van anderen – wordt ook de enorme opoffering van Iljitsj duidelijk.

Moet Kolja aan de laatste wens van Pjotr toegeven? Is alles anders voor niets geweest?

De arbeiderspers, 2017
342 pagina’s
ISBN 9789029509916

(Visited 30 times)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *