Die laatste zomer – Tatiana de Rosnay

Wat vanaf pagina 1 overheerst is somberheid. Teleurstelling in het leven, dat nu zwaar is en eenzaam. Somberheid, weemoed en veel dood. Terugverlangend naar de jeugdjaren, waarin alles makkelijker was. Tegelijkertijd groeit het besef dat ook toen niet alles goed was. Er waren geheimen; er zijn dingen gebeurd die absoluut stilgehouden moesten worden.
Het verhaal bevat wel veel losse eindjes in de zin van gebeurtenissen die op zich afgerond zijn, maar losstaan de eigenlijke verhaallijn, dus in principe ook gemist kunnen worden. Het enige beoogde effect kan zijn dat ze bijdragen aan nog meer benadrukking van de dood in het verhaal. Daarvoor in de plaats had de schrijfster de personages en hun verhoudingen tot elkaar meer kunnen uitdiepen. Ik verwachtte steeds nog een ontwikkeling waaruit het belang van die gebeurtenissen nog zou blijken, maar die kwam nooit. Een voorbeeld is wel het feit dat – en dat na zoveel speurwerk! – een cruciaal karakter gewoon overleden bleek te zijn. Voor mij een domper, want dit is gewoon een gemiste kans om personages uit te kunnen gaan diepen. Dit is onvoldoende gedaan door De Rosnay.

Die laatste zomer

Antoine Rey heeft het perfecte cadeau voor de veertigste verjaardag van zijn zus bedacht: een lang weekend aan zee op het eiland Noirmoutier, waar hij en Mélanie in hun kinderjaren de vakanties doorbrachten. Hoewel ze fijne herinneringen hebben aan de eindeloze zomers, zijn beiden nooit meer teruggekeerd naar deze plek.
Het eiland brengt vergeten herinneringen aan hun vroeg gestorven moeder naar boven en Mélanie komt tot een schokkende ontdekking. Het familiegeheim dat zij hiermee ontrafelt maakt Antoine kwetsbaar en onzeker. Zijn zus vindt dat hij het verleden moet laten rusten, zijn vader zwijgt en zijn puberende kinderen vragen zijn aandacht voor heel andere zaken. Dan ontmoet hij Angèle, die nieuwe betekenis geeft aan de woorden leven, liefde en dood.

Een familie die vastzit in het onvermogen elkaar te bereiken, waar zelfs broer en zus elkaar op den duur verliezen. Een heel fijnzinnig geschreven verhaal waarin voornamelijk de strijd van Antoine blijkt, om te achterhalen wat er is gebeurd.

Bij het begrip ‘familiegeheim’ denk ik altijd aan iets van generaties terug, iets gevaarlijks, of schokkends, dat de dynastie op losse schroeven kan zetten. Dit geheim, geplaatst in de jaren ’70, zou zeer zeker een schok teweeg gebracht kunnen hebben in de snobistische kringen van chic Parijs, maar anno 2018 toch wel veel minder, vermoed ik. Mogelijk in 2008, toen De Rosnay dit schreef, nog wel?

Misschien ben ik ik te kieskeurig, te kritisch of te zeurderig als het over vertalingen gaat. Toch irriteert het me vaak als teksten niet op natuurlijke wijze naar het Nederlands omgezet, maar meer letterlijk vertaald worden. Waarom gebeurt dat toch?
Het klinkt mij onnatuurlijk in de oren als kinderen met elkaar praten en het dan tegen elkaar hebben over ‘onze moeder’, ‘onze vader’, of ‘onze grootouders’. Dat doen ze pratend tegen een derde, maar met elkaar toch niet? Dan hebben ze het over ‘mamma’ (of mam), ‘pappa’ (pap), en ‘opa en oma’. Heel goed mogelijk dat dit in een ander taal anders is (ja, zelfs in sommige Nederlandse dialecten is het al anders!), maar ik ben een vurig pleitbezorger voor het niet-letterlijk vertalen, maar voor het zogenoemde hertalen naar het Nederlands. Zorg dat je spreektaal gebruikt waar mensen spreken!

Nou, nog één dingetje dan, over de vertaling, en dan de titel. De Engelse luidt ‘Boomerang’. Het Nederlandse ‘Die laatste zomer’ geeft wel een heel andere indruk vooraf. Dan gaat het lijken alsof het een soort streekroman is, of een ‘feelgood’. Niks mis met boeken van deze categorieën, maar dit boek gaat verder. Je doe de schrijfster ermee tekort.

Artemis & Co, 2010
350 pagina’s
ISBN 9789047201663

(Visited 6 times, 1 visits today)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *