Wij waren de gelukkigen – Georgia Hunter

Na een paar hoofdstukken fronsten mijn wenkbrauwen een beetje. Er ontwikkelt zich van alles door de oorlogsdreiging, mensen worden uit elkaar gehaald, moeten vluchten, worden opgepakt, allerlei afschuwelijke zaken die niemand wil. Maar waar blijft de interactie tussen de familieleden onderling? Is er dan helemaal niets? Geen conflict? Nergens animositeit, rivaliteit, of een tikje venijn over en weer? Zelfs niet tussen verschillende aangetrouwde gezinsleden? Geen flintertje ontrouw, overspel, oneerlijkheid of bedrog, nergens. Ik lees verder en word een beetje onrustig. De kinderen willen echt alleen maar graag thuis zijn in Polen, bij elkaar. Familie is voor hen werkelijk het belangrijkste. Ze hebben geen persoonlijke drang om uit te vliegen, te kiezen voor een zelfstandig leven, zich emotioneel los te scheuren van het gezin. Alles doen ze om elkaar te helpen en dat is natuurlijk prachtig. Maar alle andere acties gaan gepaard met spijt, met zwakke verontschuldigingen naar de afwezige gezinsleden. Zelfs in gedachten zit er nooit maar één greintje kracht in de zin van ‘Jongens, ik kies nu voor mijzelf. Ik moet nu mijn eigen leven gaan leiden. Wij kunnen, nee móeten het ook zónder elkaar.’
Nog honderd pagina’s verder en ik ben er echt kregelig van geworden. Het komt op mij wat saai over….. en onrealistisch.
Maar goed, de omstandigheden van een oorlog zijn natuurlijk ook niet normaal.

 

Wij waren de gelukkigen

In de lente van 1939 leidt de Joodse familie Kurc een redelijk normaal leven in Radom, Polen. Tot de oorlog uitbreekt. De vijf broers en zussen raken over vijf werelddelen verspreid.
Addy, musicus, weet een Braziliaans visum te bemachtigen. Jakob gaat in het verzet. Mila verbergt haar dochter in een klooster buiten Warschau. Genek belandt in een Siberisch strafkamp, waarna hij zich aansluit bij het geallieerde leger. De zwangere Halina vlucht te voet over de Oostenrijkse Alpen de vrijheid tegemoet.

 

Met elk hoofdstuk, vaak voorafgegaan door wat historische feiten, wisselen de belevenissen van de broers en zussen elkaar af en wordt er een sprongetje in de tijd gemaakt. Leuk idee om de eerste alinea dan in de tegenwoordige tijd te doen, met daarna flashbacks naar wat er gebeurd was tot dat moment. Maar als dit hoofdstuk na hoofdstuk op dezelfde manier gaat, wordt het irritant. Jammer. Afwisseling was fijn geweest, verrassender, en wellicht de keuze om één van de broers of zussen in de ik-vorm te laten vertellen ook. Dit levert meestal een geheel andere schrijfwijze op, omdat het rechtstreeks uit de mond van de verteller komt.

De familie Kurc heeft alle verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog meegemaakt, zoals miljoenen anderen en zoals helaas tot op de dag van vandaag nog steeds mensen slachtoffer zijn van oorlogen. Maar ze hebben geboft: ze hebben het allemaal overleefd. Dat is op zich wel heel bijzonder. Maar toch. Het zijn afschuwelijke gebeurtenissen, daarover zal iedereen het eens zijn, maar in feite staat er niets nieuws in dit verhaal. Het is allemaal allang bekend wat er tijdens die vreselijke oorlog heeft plaatsgevonden. Dit opgeteld bij het feit dat er binnen de familie zélf onderling niets gebeurt en dat het (gelukkig voor hen, laat dat duidelijk zijn!) eind-goed-al-goed is, doet me afvragen hoe zinvol het is geweest om van deze geschiedenis een boek uit te geven. Het zijn eigenlijk verhalen die vooral binnen de betreffende familie doorverteld moeten worden, maar ze voegen niet veel toe aan wat er al aan oorlogsliteratuur bestaat….

En de vertaalde Nederlandse titel van ‘We Were the Lucky Ones’ …. Ik zou kiezen voor: ‘Wij hebben geboft’. Want dat dekt de lading meer.

The House of Books, 2017
496 pagina’s
ISBN 9789044349634

(Visited 11 times)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *